In de bouw werken ketenpartners nog relatief weinig digitaal samen. Een aantal partijen, waaronder betonvlechters, heeft de handen ineengeslagen in het project DDD. Vanaf het allereerste bouwontwerp wordt gewerkt met één 3D CAD-tekening. Alle partijen voegen aan deze tekening hun informatie en kennis toe. Het gevolg: sneller werken, minder fouten en meer besparingen. Slim digitaal samenwerken ten voeten uit.
Medio 2009 trok de Vereniging Wapeningsstaal Nederland (VWN) aan de bel. In bouwprojecten moeten betonstaalvlechters vaak werken met kwalitatief slechte tekeningen. Die blijken nauwelijks uitgetekend of uitgerekend. Bedoelt de constructeur betonstaven van 5 mm of van 25 mm dik? En welke verbinding moet er gemaakt worden tussen kruisende betonstaven? Het gevolg is dat betonvlechters op de bouwplaats in moeilijke omstandigheden moeten improviseren. Ook het berekenen van een scherpe prijs is lastig als er geen precieze informatie is.
Vage informatie
Op initiatief van de VWN en met hulp van Syntens is een aantal partijen uit de bouw bij elkaar gekomen. Het gaat om aannemers, betonstaalverwerkende bedrijven, een softwareleverancier en een ingenieursbureau. In enkele workshops werd gezamenlijk besproken hoe er digitaal kan worden samengewerkt en welke voordelen dit de bouwpartners kan opleveren. Al snel bleek de gebrekkige kwaliteit van ontwerp- en uitvoeringstekeningen een knellend probleem. Architectenbureaus, constructeurs, aannemers en betonijzervlechters gebruiken elk hun eigen systemen om tekeningen te maken. De verschillende partijen in een bouwproject nemen elkaars tekeningen als uitgangspunt en voegen daar zelf eigen informatie aan toe. Dit is een grotendeels handmatig proces, waardoor er makkelijk fouten in tekeningen sluipen. En er wordt daardoor ook veel werk dubbel gedaan.
Tekening verrijken
De oplossing is gevonden in 3D CAD-software, die alle deelnemende partijen gaan gebruiken. In de nieuwe werkwijze stuurt de architect zijn 3D-CAD tekening van het bouwproject naar de constructeur. Deze verrijkt de tekening met constructiedata. De betonstaalvlechter kan vervolgens uit deze 3D-CAD tekening alle informatie halen die nodig is. Het voordeel is dat de betonstaalvlechter automatisch zijn buig- en knipstaten kan genereren en de buig- en knipmachines kan aansturen. Dit levert efficiencywinst, kwaliteitsverbetering en minder faalkosten op.
Vanuit het project Nederland Digitaal in Verbinding begeleidt Harrie Rosink, innovatieadviseur bij Syntens, de bouwpartners bij hun project dat de naam DDD heeft gekregen: “DDD maakt dat alle relevante kennis en informatie gedurende het hele bouwproces wordt opgeslagen, gebruikt en beheerd in één digitaal (3D) bouwmodel. Alle partijen werken met dezelfde informatie en zien van elkaar wat er gebeurt. Dit is een doorbraak in de bouwwereld, waar de concurrentie fel is. Maar de partners in dit project zien in dat de bouwsector voor grote uitdagingen staat en dat digitaal samenwerken daarop het beste antwoord is.”
Snel handelen
DDD bewijst hoe snel er spijkers met koppen kunnen worden geslagen. Nog geen anderhalf jaar na de eerste bijeenkomst wordt de nieuwe werkwijze in twee bouwprojecten toegepast. Het gaat om de aanleg van een fly-over van 600 meter bij knooppunt Keerensheide. In het cluster werken naast aannemer Heijmans vier toeleveranciers samen. In een ander cluster werkt aannemer Van Hattum & Blankevoort samen met vier partners aan de realisatie van een tunnel in de Amersfoortse wijk Vathorst.
De voordelen van digitaal samenwerken in de bouw zijn velerlei. Door de verbeterde communicatie in de keten worden productietijden korter, omdat partijen efficiënter kunnen werken. Ook is er meer inzicht in elkaars werkprocessen. Dit leidt ertoe dat werkzaamheden beter op elkaar afgestemd worden. Verder kunnen partijen (waaronder betonstaalvlechters) producten makkelijker en beter voorfabriceren in de werkplaats/fabriek. Dit resulteert in lagere bouwkosten. Door digitalisering van de tekeningen zijn last minute wijzigingen van de opdrachtgever geen probleem meer. Maar belangrijkste voordeel is dat de faalkosten gereduceerd worden. Rosink: “Faalkosten maken bouwprojecten 7 tot 14 procent duurder. Dus reken maar uit hoeveel je bespaart als je fouten kunt voorkomen.”
Antwoord op crisis
Het project DDD laat zien dat slim digitaal samenwerken niet moeilijk hoeft te zijn en in korte tijd gerealiseerd kan worden. Maar vaak moet één van de ketenpartners het initiatief nemen om de boel in beweging te zetten. In de bouwwereld was dat de Vereniging Wapeningsstaal Nederland. Rosink vindt het goed verklaarbaar dat juist deze branchevereniging het voortouw heeft genomen: “Betonstaalverwerkende bedrijven kampen met een vergrijzend personeelsbestand. Door uitstroom dreigt kostbare kennis weg te vloeien. Digitalisering is dan hét antwoord om kennis in systemen te borgen. Bovendien kan door efficiënter werken een mogelijk tekort aan medewerkers worden gecompenseerd.” Dat de andere ketenpartners zo snel tot samenwerken bereid waren, verbaast Rosink niet. “Het klopt dat bedrijven niet graag bereid zijn om de concurrentie in de eigen keuken te laten kijken. Maar de crisis raakt de bouwbranche hard. Er is een groot besef dat er iets moet gebeuren en dat slim digitaal samenwerken veel voordelen biedt.”
De voordelen van DDD op een rij:
- Verbeteren communicatie in de keten door digitalisering informatieoverdracht
- Verbeteren transparantie in de keten
- Gemakkelijker en beter prefabriceerbare producten
- Betere c.q. hogere kwaliteit
- Effectiever/efficiënter werken (optimaliseren bedrijfsprocessen)
- Kortere productietijd
- Last minute wijzigingen haalbaar
- Beter leverbetrouwbaarheid
- Betere gesprekspartner
- Beperken risico’s (terugdringen van faalkosten door vermindering van overdrachtsmomenten)
Bekijk ook de presentatie zoals getoond op 8 december tijdens de Manifestatie over het nieuwe samenwerken, groei-impuls voor het MKB.