In het privémuseum vindt de aftrap plaats van de dag langs de streekproducten. Er staan koffie en ‘Fryske dúmkes’ klaar, een typisch Fries product van zoete koekjes met anijssmaak. De groep zal de ochtend per bus rondreizen op de zandgronden van Friesland, de Friese Wouden. Tijdens de reis naar de eerste locatie vertelt ontdekker en vernieuwer Jan de Boer over de geschiedenis van dit gebied. In dit gebied heerste vroeger veel armoede en de inwoners werden spottend wâldpiken (woudkippen) genoemd.
 |
Aangekomen in Oldeberkoop, de oudste plaats in Zuidoost Friesland, krijgen de deelnemers bij Kaasboerderij de Stelp (www.dekaasboerderij.nl) een kaasproeverij van de vele Friese boerenkazen die er gemaakt worden. Friesland is vanouds een zuivelprovincie, maar de kleinschaligheid is verdwenen. De meer dan 150 plaatselijke zuivelcoöperaties bestaan niet meer of zijn uiteindelijk allemaal overgenomen door Friesland Campina. Sommige boeren verwerken nog wel rauwe verse melk tot kazen. De kazen die geproefd worden zijn niet alleen de kruidenkazen van Dory van der Gun van De Stelp maar ook Riperkrite Tsiis van De Deelen, Blue de Wolvega en Tynjetaler van De Gelder. |
En terwijl de groep in Oldeberkoop van de verschillende kazen proeft, wint tegelijkertijd juist de Friese nagelkaas van de familie Van der Gun van Kaasboerderij de Stelp de verkiezing van de lekkerste Boerenkruidenkaas van Nederland in het Zuid-Hollandse Zegveld. Volgens het juryrapport: 'een Boerenkaas met een overheersende smaak van zoute drop en kruidnagel, met toetsen van laurier, teer en een nuance van petroleum. Met een kruidnagel die zich ontbloemt in de mond, wat een ware smaakexplosie geeft.'
Vers dichtbij in plaats van veraf
Van Oldeberkoop is het een kwartier rijden naar biologische kwekerij De Cuynder in Donkerbroek. Hier krijgen we een rondleiding van Aat Oosenbrug en Jan de Boer. Jan de Boer haalt teelten naar Nederland die hier oorspronkelijk niet voorkomen. Dit biedt de telers de kans om te innoveren en zich te onderscheiden. Zo introduceerde hij ook de duindoorn in de Friese Wouden, waarvan de vruchten verwerkt worden tot een frisse drank. Trots toont Aat de pijnboompitten, geoogst in eigen boomgaard van zo'n honderd Koreaanse dennen, pijnbomen die goed gedijen op het Noordelijk halfrond.
Naast deze pijnboompitten kweekt de Cuynder een aantal bijzondere groenten en slasoorten die aan gerenommeerde toprestaurants in de omgeving worden geleverd. In de kruidentuin vindt men gewone en minder gewone kruiden, zoals Turkse Drakenkop en Mexicaans bonenkruid. De verse kruiden worden 's ochtends om 6 uur geoogst, zodat ze hun volle smaak behouden. De kruiden worden gebruikt voor ijs en kaasbereiding, maar ook voor thee en natuurlijk voor verwerking in de horeca.
Zoek naar mensen die inspireren
Tijdens de lange rit naar de kleigrond in noordwestelijke richting presenteren de ondernemers zich aan de hand van hun product die ze hebben meegebracht. Voor Annechien Bruinsma van Verte VOF uit Sexbierum, teler van biologische gewassen onder de merknaam Waddengeluk, zit de inspiratie van de dag vooral in de ontmoetingen tussen de reisgenoten en de gastbedrijven: “Zoek altijd mensen die je inspireren, waar je energie van krijgt. Daar is de mini-trendtour een prachtige gelegenheid voor.” Fokke Hoeksma van Alstroemeria-kwekerij Hoeksma vult haar aan: “En ik geloof dat toevallige ontmoetingen daarbij niet bestaan.”
Blurring: kanalen vervagen
We lunchen bij Frish ’n Dish van Marco Poldervaart in de havenstad Harlingen. Marco kookt voor Nederland in de prestigieuze kookwedstrijd Bocuse d’or . Frish ’n Dish is een winkelrestaurant en een goed voorbeeld van de ‘blurring’ trend die in de horeca gaande is: winkels en horeca lopen in elkaar over, de kanalen gaan steeds meer op elkaar lijken. In het restaurant krijgen we een proeverij van de verschillende gerechten op de kaart. Net als de producten die er te koop zijn, zijn de gerechten vers, biologisch en vooral erg lekker. Het zijn niet alleen zelfgemaakte en streekproducten uit Friesland maar van de hele wereld. Terwijl wij genieten van zijn verrassende verse creaties vertelt Marco over zijn concept en plannen voor een nieuw hotel met restaurant in de haven van Harlingen.
Maximale fruitbeleving
Na de lunch rijden we vlot door naar Franeker. We zijn te gast bij Steensma B.V. , producent van grondstoffen en halffabrikaten voor de bakkerij-, patisserie-, zuivel- en ijsindustrie. Inspelend op de toenemende vraag naar versbeleving zorgt Steensma met deze halffabrikaten ervoor dat de eindproducten beter smaken en langer vers blijven. Rimmert de Jong laat ons het nieuwste product Fruitease proeven. Dit product zorgt voor een maximale vers fruitbeleving met een lange houdbaarheid, zonder kunstmatige toevoegingen en zonder toegevoegde suikers.
Samen werken aan innovatie
Vervolgens vertelt Rimmert over Innexus, de samenwerking in de foodindustrie in Noord-Nederland. De ondernemingen werken hierin samen aan innovatie en kennisoverdracht om meer business te creëren. Daarbij wordt ook samengewerkt met onderwijsinstellingen als het Van Hall Instituut. Met ieder jaar een centraal innovatief thema, staat 2010 in het teken van duurzaamheid. Rimmert gelooft in de samenwerking om de positie op de (inter)nationale markt te verbeteren: “Een effectief samenwerkingsverband van bedrijven overtreft de kracht van een multinational”.
Bert Kwakernaak van Beko Verpakkingen: “Voor mij zit de inspiratie in de samenwerking in distributie tussen bewuste producent en bewuste winkelier.”
Lokaal met een internationale twist
Het laatste bezoek voor het diner brengen we aan bierbrouwerij en distilleerderij Ús Heit in Bolsward. Een stage bij een Schotse whiskystokerij bracht bierbrouwer Aart van der Linden op het idee in eigen land whisky te stoken. Met als resultaat: een bijzondere single malt whisky, genaamd Frysk Hynder, met het stoere Friese paard als beeldmerk. Deze prijkt trots in de vorm van een tinnen paardenhoofd op de kurk van de fles. De fles wordt bovendien voorzien van een handgeschreven etiket, met informatie over wanneer de whisky is gestookt, door wie, op welk type vat de whisky was gelagerd. |
 |
In het proeflokaal van de bierbrouwerij worden we getracteerd op overheerlijke Petits Fours van
Van de Leur Banketspecialiteiten , tevens gevestigd in Bolsward. En natuurlijk sluiten we af met een glas van het befaamde Ús Heit bier.
Uitsluitend biologisch
Voor het diner reizen we af naar de provinciehoofdstad Leeuwarden. Hier zijn we te gast bij het restaurant van de hogere hotelschool waar chefkok Albert Kooy, schrijver van het boek De Nieuwe Nederlandse Keuken, vertelt over zijn kookfilosofie. Hij maakt gebruik van uitsluitend biologische producten die op duurzame wijze worden bereid. Ouderwetse geuren, smaken en recepten, maar… gecombineerd met nieuwe invloeden en kooktechnieken vanuit de hele wereld. Een ouderwets smakend stuk varkensvlees, botermals én knapperig: Albert Kooy verklapt ons het geheim: bereid als babi pangang!
Friese woudboontjes
We genieten verder van een zes(!)-gangendiner met bijzondere gerechten: op houtskool geroosterde jonge prei, Waddenzee kokkeltjes, geglaceerde radijs in sojasaus met stroop en taugé salade en Crème van Friese woudboontjes met een toffee van 'Reduzemer' buikspek en schuim van peterselie en rookspek.
Héél inspirerend
Creatief onderneemster Judith Klute van ZOZ Concepts uit Amsterdam blikt enthousiast terug op de bezochte locaties: “Wat gebeuren er in Nederland prachtige dingen op het gebied van kleinschaligheid. Héél inspirerend!”
Terwijl de eerste nieuwe ideeën, plannen en samenwerkingen gesmeed worden rijden we terug naar Heerenveen. We concluderen dat je vers op verschillende manieren kunt benaderen: vers van het land, verstandig bewerken, je niet verschuilen achter allerlei toevoegingen en je product versimpelen. Maar écht vers haal je bij de boer of eet je in het restaurant, waar de kok de weg naar de boer heeft gevonden...
De deelnemende bedrijven aan deze mini-trendtour zijn: Verte VOF, Duursma Advies B.V., De Molkerei, Alstroemeriakwekerij-Hoeksma, Beko Verpakkingen, ZOZ Concepts, Sigarenfabriek De Olifant B.V. en Restaurant Droom B.V.