Lekkerste kaas van Nederland
Vandaag gaan we op zoek of Drenthe echt wat met ons doet. We verzamelen ten oosten van Assen in het gehucht Nooitgedacht, in het luxe vakantiepark Hof van Saksen, waar gasten verblijven in statige Saksische boerderijen. Hier stapt de groep op de fiets om Drenthe te verkennen. De eerste stop is vlakbij de uitgang van het park: de biologische geitenhouderij de Kruidenwei van Ayla Groenveld en Ger Entjes. Hier proeven we de smaakvolle Lady's Blue, een zachte maar pittige blauwschimmelkaas van rauwe geitenmelk, volgens De Telegraaf de lekkerste van Nederland. Sinds kort heeft het bedrijf ook geitenworst in het assortiment.
De groep trapt verder richting Fruitbedrijf en Landwinkel Goense in Marwijksoord. Kees Goense laat zijn fruitbedrijf zien waar diverse soorten bessen worden geteeld die worden verwerkt tot sappen, wijnen, jams en siropen. De pure producten worden verkocht onder het label Drents Goed , een samenwerkingsverband van Drentse producenten die gezamenlijk hun streekproducten via het supermarktkanaal afzetten. Tijdens het kennismakingsrondje in de ontvangstruimte van Goense proeven we de sappen en vruchtenbonbons, Drentse kaaskoekjes en kniepertjes van Drents Goed.
Drentse zwerfkeien
De fietstocht wordt vervolgd richting Rolde. Vlakbij de Grote Brink van Rolde maken we een tussenstop bij Bakkerij Pots. Vol enthousiasme vertelt Cor Pots hoe de ambachtelijke bakkerij onderscheid creëert met de ontwikkeling van eigen, unieke producten met een bijzonder verhaal. Zo proeven we het Drentse turf, een kruidcake met walnoten, rozijnen, kruiden en Drentse heidehoning, in de specifieke vorm en kleur van het Drentse gedroogde veen. Geïnspireerd door de zwerfkeien die vanuit het niets, de zwaartekracht tartend, uit het veen omhoog komen, bakt Pots ook de Drentse Zwerfkei: een gevulde koek bereid met Drentse heidehoning en het op Drentse molenstenen gemalen tarwemeel en boekweitmeel.
Slow food lunch tussen de schapen
Langs de gotische kerk uit de 15e eeuw en de hunebedden uit de Nieuwe Steentijd fietsen we verder. We zijn op weg naar het Balloërveld, een heideveld van 367 hectare. Dit authentieke Drentse cultuurlandschap wordt in stand gehouden door de Herders van Balloo die hier hun Drentse Heideschaap laten grazen. Zij lopen vrijwel dagelijks vele uren met de kudde van dit zeldzame ras, geholpen door Tom, de border collie. Door die dagelijkse intensieve inspanning en de specifieke vegetatie van het Balloërveld, kent het vlees van het Drents heideschaap/lam een fluweelzachte smaak. Restaurateurs in de omgeving roemen de hoge kwaliteit en smaak: "je verwacht 'schaap' maar proeft 'wild'".
We laten de fietsen staan, krijgen een knapzak voor de lunch en lopen de hei op waar we Marianne Duinkerken en haar kudde van 650 heideschapen ontmoeten (www.herdersvanballoo.nl). In 2009 is het Drents heideschaap door Slow Food Nederland als vijfde culinair streekproduct in Nederland erkend. De Herders van Balloo laten hun lamsvlees verwerken tot droge worst en salami.
Tussen de schapen, zittend op grote picknick-kleden, genieten we van de lunch van Sascha Bouwknegt die onder de naam Proeflab bijzondere catering op een bijzondere locatie verzorgt. We proeven onder andere mini roggestoet van d'Olderwetse Bakkerieje belegd met pastrami van Schots Hooglandrund. Ondertussen vertelt Marianne over de activiteiten van de Herders van Balloo: hoe zij als herders ondernemers zijn!
Authentiek advies
Tijdens de lunch voegt René Brounts van Brounts for Brands, partner in het StrategenCollectief, zich bij de groep. Hij gaat het gesprek aan met de ondernemers over het thema 'identiteit'. René laat aan de hand van de websites van de deelnemers van de mini-trendtour zien wat je wel en niet moet doen om je authentiek te profileren in de markt, hoe je je eigen karakteristieken en gezicht zichtbaar maakt. Het is Brounts' overtuiging dat de wijze waarop een bedrijf zijn producten en diensten positioneert logisch moeten voortvloeien uit de persoonlijke drijfveren en de passies en waarden van de ondernemer en zijn organisatie. Alleen dan verdient een bedrijf het stempel eerlijk en authentiek. Vandaar René's advies: " Blijf dicht bij jezelf!"
Na de lunch laten we de fietsen staan en vertrekken we met de bus naar Drouwenerveen, tussen Assen en Stadkanaal, waar wij in het GRAS-proefbedrijf van Stichting Gras Keurmerk ontvangen worden door Wim en Greet Brinkman. Zij zijn de drijvende krachten achter het Gras-Keurmerk en de Gras-BURGER, een initiatief dat burgers mobiliseert om de foodsector uit te dagen om dieren op de boerderijen in Nederland als Gras-dieren dagelijks gezond naar buiten te laten. Op hun eigen boerderij maken zij dit waar: Wim heeft hier prototypen van grasluifelstallen staan, waar hij onderzoek doet naar de ideale landbouw, de grasdierlandbouw. De huisvesting in grasluifelstallen van varkens en kippen is erop gericht dat het dier zich zo natuurlijk mogelijk kan gedragen. Met deze proefstallen wil Wim de sector overtuigen dat dieren gezond buiten gehouden kunnen worden zonder gebruik van antibiotica. Wim vertelt over zijn jarenlange ervaring in de biologische sector en het ontstaan van het EKO-Keurmerk (BIO deed destijds teveel aan BIO-TEX denken) tot aan het Gras-Keurmerk.
Middeleeuwse taart
De volgende stop brengt ons nog verder terug in de tijd: het hunebedcentrum in Borger. In deze historische omgeving krijgen we een boeiende presentatie van Janneke Donders van het Cultureel Kabinet over de historische eetcultuur van de vroege Romeinen tot in de late middeleeuwen. Janneke serveert zelfs een koude taart volgens authentiek middeleeuws recept, in ons geval geserveerd met een eigentijds glas Drentse Schans bier (www.drentscheschans.nl) van akkerbouwer Gert ten Hool. Hij laat zijn eigen graan verwerken tot pilsener en drie speciaalbieren: Olde Witte, Boeren Blond en Turfsteker. Dit zijn op ambachtelijke wijze gebrouwen bovengistende, ongepasteuriseerde bieren. Hierdoor blijven belangrijke geur-, smaak- en voedingsstoffen beter bewaard.
Na de presentatie bezoeken we de expositie in het hunebedcentrum en bekijken we het grootste hunebed van Drenthe.
De Drentse cirkel is rond als we de dag afsluiten bij de plaats van vertrek: het Hof van Saksen. Hier worden we ontvangen door Cor van Dalfsen en de chef René Bruins. Zij geven ons een rondleiding langs de acht verschillende horecaconcepten op het park: van design snackbar (geen hamburgers, maar Drents weide Beefburger) tot sterrenrestaurant, allen even stijlvol ingericht door interieurontwerper Piet Boon.
Op het zonnige terras praten we na, onder het genot van een drankje en een Drents snackplateau met Drentse Aa Kaas, Drenste worst met Gras-Keurmerk. Hier 'oogsten' we de reacties van de deelnemers:
Pleunie Baarveld van De Zaai-STER raakte geïnspireerd door de diverse invalshoeken van de producenten, maar ook van de andere deelnemers. Evelien Kamphuis van De Snelle Bruine Vos concludeert: "Het draait om de raad die we vandaag kregen 'Blijf bij de kern, je eigen identiteit'. Daar draait het om." Barbara Hart van Barlactica: "Kwaliteit gaat boven kwantiteit. Dat heb ik vandaag weer bevestigd gezien." En Kees van den Bosch van Freeland B.V: "Lokaal is veel mogelijk".
In het Italiaanse restaurant Coccinella krijgen we vervolgens een menu, samengesteld uit ingrediënten die we vandaag ontdekt hebben, maar dan met een Italiaans tintje. Hierin toont zich de kracht van de keuken: karakteristieke Italiaanse gerechten, vers bereid met op het seizoen afgestemde ingrediënten. We krijgen het volgende diner in drie gangen voorgeschoteld:
- Canneloni van gepofte paprika en verse geitenkaas (Moeke's kruidenwei)
- Entrecote van Drents weiderund met Villa Loggio rodewijnsaus en verse asperges
- Gemarineerd roodfruit van landwinkel Goense, hangop van Drentse yoghurt en frambozensorbet
We kijken terug op een geslaagde dag met bezoeken aan kleinschalige authentieke ondernemers, die hun ziel en zaligheid in de producten leggen. Dat leidt tot producten met karakter, die de identiteit van de producent uitstralen. En dat geeft een uitgesproken, onvergetelijke smaak, waar geen 'brune boon' aan kan tippen. Arme Bartje... had hij maar een eeuw later geleefd!
De deelnemende bedrijven zijn: Ooms Innpuls B.V., Freeland B.V., Buitenherberg Ter Linde, Stichting Veenhuizen Cultuur&Toerisme, Barlactica, De Snelle Bruine Vos, Roerdinkhof, Natuurslagerij Roosendaal, Neerlandia Urk B.V., VS Apple Industries B.V. en de Zaai-STER.