Grondontsmetting is een cruciaal onderdeel bij de teelt van lelie op kisten in potgrond. De Klaver Lily Group in Heerhugowaard is in januari overgestapt op een nieuwe manier van grond ont-smetten. De traditionele manier van stomen onder zeil in een bunker is ingewisseld voor een geavanceerde ontsmettingsinstallatie, die mede met hulp van Syntens en het KansenKanon is ontwikkeld door de firma Potveer. De gehanteerde vijzelstoom-techniek leidt tot een kwalitatief betere grondontsmetting en maakt een energiebesparing tot 50% mogelijk.
Op het bedrijf van lelieteler Gert-Jan Klaver werd de grond tot voor kort ontsmet onder zeil in een betonnen bunker. Met behulp van RVS-leidingen werd de stoom onder hoge druk aan de onderkant ingeblazen. Het doek werd met behulp van zware kettingen op zijn plaats gehouden. Op het bedrijf van negen hectare, waar op jaarbasis in vier teeltcycli 15 miljoen lelies geproduceerd worden, wordt sinds kort gebruik gemaakt van een vijzelstoominstallatie.
Twee vijzelcompartimenten
Nadat de te ontsmetten grond door een shredder is gevoerd, wordt de grond met behulp van een transportband in het eerste vijzelcompartiment gebracht. De toevoervijzel in dit compartiment transporteert de grond vervolgens naar het tweede vijzel-compartiment. Via stoomleidingen aan de zijkant van dit tweede compartiment wordt stoom toegevoegd. De stoomvijzel in dit tweede compartiment zorgt ervoor dat de stoom goed vermengd wordt met de grond. In circa 30 seconden wordt de grond verwarmd tot ongeveer 850 graden Celcius.
Doordat de transportvijzel in het eerste compartiment de grond opwerpt, vult dit compartiment zich van onder tot boven met grond, waardoor er geen stoom vanuit het tweede compartiment bovenlangs kan ontsnappen naar het eerste compartiment. Hiermee fungeert dit eerste compartiment dus als stoomslot. Als de grond het tweede compartiment verlaat, wordt dit opgevangen in een geïsoleerde voorraadbunker.
Omweg via magnetron-principe
Piet Stroet, managing director van Potveer kwam samen met Peter Tol, innovatieadviseur van Syntens en nauw betrokken bij het innovatieprogramma KansenKanon, via een omweg op het concept van de stoomvijzel uit. “Aanvankelijk, meer dan vijf jaar geleden, zijn we uitgegaan van het concept van diëlektrische technieken. Je kunt dit nog het best vergelijken met een magnetron, waarbij radiogolven met een grote indringingsdiepte het medium, in ons geval potgrond, verhitten.”
Op zoek naar expertise op het gebied van diëlektrische technieken, zocht Stroet contact met Tol. De innovatieadviseur bracht Stroet vervolgens ondermeer in contact met KEMA, waar veel kennis op dit vakgebied aanwezig is. Tol vormde samen met Stroet een cluster, waar naast Potveer ondermeer twee lelie-kwekers deel van uitmaakten. Met succes deed de innovatieadviseur een beroep op een subsidie in het kader van het Noord-Hollandse project Kansenkanon. Dit is een innovatieprogramma op initiatief van Syntens, de provincie Noord-Holland, de Kamer van Koophandel Alkmaar en de gemeente Amsterdam. Ondernemer en adviseur verdiepten zich samen in de materie van het afdoden van virussen en bacteriën om te leren dat Pythium, Fusarium en Botrytis elk bij een andere temperatuur worden afgedood.
Slimme innovatie
Innovatieadviseur Tol betitelt de ontwikkeling van het vijzelstoomsysteem als een schoolvoorbeeld van slimme innovatie. “Ook bij dit project zie je dat de beste innovaties plaatsvinden op het snijvlak van sectoren. De toegepaste technieken zijn niet nieuw, maar waren dat voor de tuinbouwsector wel. Door die technieken op een slimme manier te combineren is een prachtig nieuw product geschapen. Los van het kostenvoordeel dat de energiebesparing oplevert, draagt deze vinding bovendien ook nog eens wezenlijk bij aan maatschappelijk verantwoord ondernemen.” De installatie bij de Klaver Lilly Group is reeds de vijfde toepassing van de vijzelstoomtechniek. Volgens de directeur van Potveer zijn energiebesparingen tot 50% reëel. “Het gasverbruik bij deze toepassing ligt zo tussen 4,6 en 4,8m3 per m3 ontsmette potgrond.”
Terug naar overzicht