Al bijna negentig jaar is Machinefabriek W. Bakker uit Yerseke ontwerper en constructeur van speciaalmachines en installaties voor de schelpdiersector. Vanaf eind 2009 is het bedrijf op de Chinese markt actief met een verbeterde oogsttechniek. Lokale vissersbedrijven kunnen de schelpdieren nu aan de versmarkt leveren, in grotere hoeveelheden met een kwaliteit, gelijk aan die van handmatig gevist product.
Vlnr Willy Reijniers, Henk Verploegh en Wim Bakker bij een oogstsysteem in Yerseke
Grootvader Bakker, metaalbewerker en -draaier, zag er in 1924 wel brood in om de Zeeuwse vissersvloot van motoren te voorzien in plaats van zeilen. Tegenwoordig ontwikkelt het bedrijf ook machines voor de mechanische oogst en verwerking van schelpdieren in binnen- en buitenland. Directeur Wim Bakker: 'Wereldwijd wordt handwerk te duur. Alleen mechanisch opvissen loont nog. Samen met de heer Verploegh van HV Solutions, die over de nodige contacten beschikte, zijn we in Korea en China gaan kijken, omdat daar nog steeds handmatig wordt gevist. In China zijn we direct in contact gekomen met een groep vissers die zeer geïnteresseerd was in vernieuwing van hun vangsttechniek.'
Eco Harvester
Willy Reijniers, innovatieadviseur van Syntens, bracht Bakker in het verleden in contact met mosselleverancier Neeltje Jans, om de oogsttechniek voor het oogsten van hangcultuurmosselen te ontwikkelen. Vervolgens heeft W. Bakker de nieuwe techniek (Eco Harvester) vertaald naar andere schelpdieren, zoals voor de Japanse tapijtschelp, welke zeer populair is in China. De Eco Harvester is gebaseerd op twee belangrijke innovaties, vertelt Bakker: 'Allereerst hebben we een techniek ontwikkeld die ervoor zorgt dat de diertjes hun schelp sluiten, voordat we ze oogsten. Bij de oude, in Nederland inmiddels verboden techniek, werd met een behoorlijk sterke pomp water in de bodem geblazen om het zand vloeibaar te maken. Hierdoor ging het diertje dood. We dachten dit eerst op te lossen door geluidspulsen de bodem in te sturen, maar zijn uitgekomen bij drukrollen die we over het zand rollen. Het diertje denkt dat er een rover op komst is en sluit zich. Voordat de schelp weer opengaat, is hij opgevist. Dankzij de tweede innovatie, de venturitechniek, worden de producten in een gelijkmatige, niet-wervelende stroom opgezogen. Dit is beter voor de schelpdieren en voor de bodem.'
Eco Harvester in aanbouw in China
Versmarkt
Vanaf eind 2009 heeft een Chinees vissersbedrijf al een testschip in de vaart. Twee nieuwe schepen zijn in aanbouw. Voorheen was de oogst zeer arbeidsintensief. Een mechanisch gevist product was niet geschikt voor de versmarkt. Met de machine van Bakker kan dat wel. Hierdoor besparen lokale vissersbedrijven niet alleen enorm op hun arbeidskosten. Terwijl de verkoopprijzen van het product op hetzelfde niveau blijven, gaan de geleverde hoeveelheden sterk omhoog. Ook kunnen de schelpdieren nu in voorheen onbereikbare dieper gelegen gronden gekweekt worden, welke tevens minder gevoelig zijn voor schade door ijsgang in de winter. Het product kan vers naar Korea en Japan worden verscheept. W. Bakker: 'Met duizenden Chinese schelpdiervissers die nog op de traditionele wijze te werk gaan, is onze potentiële markt natuurlijk enorm.'
Mosselschip van de toekomst
Via Syntens is W. Bakker ook actief in diverse samenwerkingsverbanden, zoals het 'Mosselschip van de Toekomst'. Dit initiatief is een krachtenbundeling van vier bedrijven uit de omgeving van Yerseke: een scheepsbouwer, een bedrijf gespecialiseerd in voortstuwingstechniek, een regeltechnisch bedrijf en W. Bakker. Bakker: 'In Nederland is met betrekking tot de zaad invang sprake van een overgang van een bodemvisserij naar invangtechnieken aan de oppervlakte. Met dit kwartet bedrijven onderzoeken we wat dit betekent voor de toekomst. Wat voor eisen stelt een mosselkweker aan een toekomstig schip en hoe kunnen we hier als collega's gezamenlijk op inspelen?'
Machinefabriek Bakker is één van de vele voorbeelden van ondernemers in Zuid-Nederland waar Syntens Innovatiecentrum als sparringpartner optreedt. Lees ook de ervaringen van andere ondernemers in uw regio.