Transport- en Aannemingsbedrijf Van Vliet uit Sliedrecht wordt geleid door drie broers. Nu ze allen de vijftig naderen of zijn gepasseerd, begint de opvolgingsvraag actueel te worden. Alle broers hebben kinderen. Wie mag er in de zaak?
Nadenken over opvolging
Van Vliet, dat zich richt op zand- en grindtransport, aanneming van grond- en sloopwerken en het verwerken van sloopafval, wordt geleid door de drie zonen van de oprichter. Inmiddels zijn de broers op een leeftijd gekomen dat ze over hun eigen opvolging moeten nadenken. 'Er stond bij ons niets op papier over eigendomsverhoudingen of opvolging', vertelt de jongste zoon, Bart van Vliet (46). 'Dat hoefde ook niet, want we kunnen als broers goed met elkaar opschieten en weten wat we aan elkaar hebben. Maar nu ook onze kinderen een rol in de onderneming gaan spelen, is het tijd te verzakelijken.'
Verzakelijking
De noodzaak van verzakelijking kwam naar voren in een Innovatiescan van Syntens. Deze snelle inventarisatie legt de zwakke plekken in een bedrijf bloot en geeft aan waar innovatiekansen liggen. 'Innovatie heeft niet alleen betrekking op technische aspecten', zegt Syntensadviseur Arnold Monshouwer die de scan bij Van Vliet uitvoerde. 'Het verbeteren van de organisatiestructuur is net zo goed innovatie.'
Van Vliet koos ervoor een 'familiestatuut' op te stellen, een document waarin 'gevoelige zaken' binnen het bedrijf worden vastgelegd. Opvolging is in potentie zo'n gevoelig onderwerp. Wie mag er op termijn het bedrijf overnemen? Mag dat ook iemand van buiten de onderneming zijn? In het familiestatuut is onder meer opgenomen op welke voorwaarden kinderen aandeelhouder kunnen worden. Van Vliet: 'Voor de continuïteit van het bedrijf willen we dat kinderen ervaring in en buiten de onderneming hebben opgedaan.' Ook buitenstaanders mogen aandeelhouder worden, op voorwaarde dat ze full time in de zaak komen en er geen sprake is van belangenverstrengeling.
Niet onderste uit de kan
Het belangrijkste van het statuut is de financiële paragraaf. Volgens Syntensadviseur Monshouwer heeft Van Vliet als bedrijf gekozen voor een opmerkelijk 'sociale overdracht'. 'Bij veel familiebedrijven is de zaak tevens de pensioenvoorziening. Je ziet dat de eigenaars een maximale verkoopprijs willen, want anders gaat het ten koste van hun oudedagsvoorziening. De drie broers bij Van Vliet willen hun opvolgers echter niet opzadelen met een enorme last.'
Bart van Vliet: 'We kiezen voor een constructie waarbij we een lege werkmaatschappij oprichten waarin alle bedrijfsmiddelen zitten. Als broers zijn we aandeelhouder van die werkmaatschappij, waarbij een opvolger mede-aandeelhouder kan worden. De werkmaatschappij betaald huur aan de holdings. Van die huur gaan wij als broers, na de opvolging, leven. Het betekent dat onze opvolgers geen miljoenen op tafel hoeven te leggen om eigenaar te worden van de bedrijfsmiddelen en de goodwill. Op die manier voorkomen we dat wij als eigenaars een financieel blok aan het been van onze opvolgers worden.'
Onafhankelijk
Van Vliet vindt de rol van Monshouwer nuttig. 'Syntens wijst ons op de belangrijke punten, weet waar de valkuilen zijn. Als het nodig is kunnen zij ons vanuit hun netwerk met andere partijen in contact brengen. Door de klankbordfunctie van Monshouwer hebben we meer inzicht gekregen in ons bedrijf en in het belang van een goede communicatie. Wat bijzonder prettig is is dat Syntens niets hoeft te verkopen. Ze zijn echt onafhankelijk.'