Beter product en minder kosten
Het milieu minder belasten en zodoende aan de regels voldoen. Tegelijk kosten besparen of een beter product maken. Welke ondernemer wil dat nou niet? Er zijn veel vliegen in één klap te slaan door aan de slag te gaan volgens de principes van ecodesign: bij het ontwerp van een proces of product niet alleen rekening houden met economische, technische en menselijke criteria, maar ook met milieuaspecten. "Niet alleen zelfspecificerende bedrijven, maar ook toeleveranciers kunnen veel voordelen behalen door de levenscyclus van hun producten nog eens te bestuderen", zegt innovatieadviseur Mariëlle Vermunt van Syntens.
Steeds meer overheden zullen in de komende jaren van hun leveranciers eisen dat zij voldoen aan de regels voor duurzaam inkopen. Onder consumenten stijgt de vraag naar groen ook. Volop reden voor bedrijven dus om zich met hun diensten en producten in die richting te ontwikkelen en bij het ontwerp van proces of product vanaf het eerste moment het credo van ecodesign te huldigen.
Maar los van de behoeften van anderen is het evident dat ondernemers ook voor zichzelf op die manier handelen. Mariëlle Vermunt: "Je kunt dan tijdens de productie bijvoorbeeld energiekosten besparen en verspilling van materialen voorkomen. Bij het ontwerp van je product heb je immers al vastgelegd hoe je de milieubelasting laag zult houden."
Minimale milieubelasting
Vermunt introduceert bij ondernemers vaak het zogeheten LiDS wiel, ofwel het Lifecycle Design Strategies wiel. Het telt acht vuistregels die gedurende het ontwerp in acht moeten worden gehouden voor een minimale milieubelasting tijdens de gehele levenscyclus van een product.
De eerste stap bijvoorbeeld, optimaliseer functievervulling, gaat uit van een gewenste functionaliteit in plaats van het bestaande product. Een voorbeeld hiervan is het bedrijf dat tegenwoordig kipwagens met drie assen bouwt, zodat het laadvermogen toeneemt en het aantal ritten daalt. Stap twee, kies materialen met een lage milieubelasting, wordt geïllustreerd met het initiatief van een onderneming om kunstmestkorrels te voorzien van een afbreekbare laag. Dat voorkomt dat resten van de korrels achterblijven op het land.
Betere prestaties
Vermunt: "Veel nieuwe producten scoren niet alleen beter volgens het LiDS wiel. Door goed na te denken over alle levensfasen van het product, kun je ook de kwaliteit van je product verhogen en worden de prestaties beter en het energieverbruik lager."
Dit jaar brengt Syntens opnieuw ecodesign bij ondernemers onder de aandacht. In samenwerking met de Koninklijke Metaalunie en de Stichting Adviescentrum Metaal organiseert Syntens bijvoorbeeld een cluster voor bedrijven in Utrecht waarbij de gevolgen van de regelgeving omtrent duurzaam inkopen centraal staan.
Vermunt: "Voor zelfspecificerende bedrijven zijn alle stappen van het LiDS wiel van toepassing. En hoewel toeleveranciers zeer beperkt invloed hebben op de stap 'optimaliseer functievervulling', wil dat niet zeggen dat ze niets kunnen doen. Zij kunnen veel invloed uitoefenen op de herkomst van de materialen, het productieproces en bijvoorbeeld distributie."
De acht stappen van het LIDS-wiel:
- Optimaliseer functievervulling
- Kies low impact materialen
- Reduceer materiaalgebruik
- Selecteer milieuefficiënte productietechniek
- Selecteer milieuefficiënte distributiewijze
- Reduceer milieubelasting gebruiksfase
- Optimaliseer levensduur
- Optimaliseer einde levensduursysteem (gebruik materialen zo lang mogelijk op hoogwaardig niveau en zorg ervoor dat onderdelen kunnen worden gedemonteerd)