'Duurzaam telen is een hot item. Met dit soort ontwikkelingen lopen we weer voorop in de wereld.'
Aad Jonker, mede-eigenaar van BiJo Logische Groente uit 's-Gravezande, zit dit jaar op de kop af 45 jaar in de tuinbouw. In die tijd bouwde hij het bedrijf van zijn schoonvader uit van 5200 m2 tot ruim 160.000 m2. Een bedrijf waar inmiddels al twaalf jaar biologische producten verbouwd worden. En waar eind juni minister Verhoeven officieel de gesloten kas opende die per jaar 2 miljoen m3 aardgas minder verbruikt, en net zoveel CO2-uitstoot bespaart als een middenklasse auto die 727 keer de wereld rond rijdt.
'Wij wilden een duurzame manier om onze groenten te produceren en te verpakken', vertelt Jonker. 'Met die vraag zijn we naar Syntens gegaan, die voor ons op zoek ging naar mogelijke partners.' Dat werd ingenieursbureau Innogrow. Ook haalde Jonker zijn vriend Jan Moerdijk, bedrijfsvoorlichter bij JMC Consultancy erbij. Samen onderzochten zij de mogelijkheden om alternatieve energiebronnen in te zetten voor duurzame glastuinbouw: Jonker met zijn kennis van de biologische teelt, het inmiddels failliete Innogrow met zijn technische kennis en Jan Moerdijk met zijn kennis van het gebruik van warmtepompen bij de Veiling Breda.
Aardwarmte
Uitgangspunt was de techniek die ook in de traditionele tuinbouw in opmars is: het gebruik van aardwarmte gecombineerd met warmtepompen. Grondwater wordt opgepompt en zo verhit dat het 's winters gebruikt kan worden als verwarming van de kassen, waarna het weer de bodem wordt ingepompt. In de zomer kan het grondwater dienen als koeling. Een prachtmethode, die echter één praktisch probleem opleverde: in de traditionele glastuinbouw worden de luchtslurven direct onder de substraatmatten met gewassen aangebracht. Maar de biologische tuinbouw werkt met aarde. 'En daar kunnen geen luchtslurven onder', zegt Jonker lachend. Uiteindelijk bleken de slurven in de gangen te passen tussen de bedden met gewassen. 'Zo werd een nadeel een voordeel. Want nu zijn we heel flexibel en kunnen we de slurven naar believen verleggen.'
Verrassingen
BiJo heeft 24 bronputten aangelegd: twaalf warme en twaalf koude. De gewassen varen er wel bij. 'We hebben nu nagenoeg dezelfde opbrengst als de traditionele tuinbouw. En dat is voor biologische teelt erg hoog. Bovendien is de kwaliteit van onze producten uitmuntend, omdat de teelt volledig gecontroleerd is.' De nieuwe duurzame techniek heeft verrassingen opgeleverd: door het gebruik van warmtepompen werd een luchttemperatuur bereikt die hoger is dan nodig voor sla. Maar uitermate geschikt voor tomaten, paprika en komkommer. 'Zo hebben we ons assortiment verbreed. Wel zo mooi voor onze klanten.'
Vijfenveertig jaar nadat Aad Jonker de eerste radijsjes oogstte, staat hij aan het hoofd van een hypermodern familiebedrijf dat bezoekers uit binnen- en buitenland trekt. 'Investeren in innoveren levert uiteindelijk alleen maar winst op. Voor je eigen bedrijf, je partners, je klanten, voor de hele sector. Duurzaam telen is een hot item. Met dit soort ontwikkelingen lopen we weer voorop in de wereld. Daarom hoop ik dat de overheid blijft investeren in innoveren.'