Duurzaam innoveren, ofwel: innoveren met oog op een duurzame toekomst. De ene ondernemer ziet het als een last, opgelegd door een bemoeizuchtige overheid, terwijl anderen in een groen imago verkoopkansen zien. Beiden kunnen meer bereiken met duurzaam innoveren.
Syntensadviseur Quirien Verbakel legt uit hoe: “Een duurzaam bedrijf moet meer klantwaarde creëren dan alleen ‘de groene wolk’. Al die zuinige autootjes verkopen goed in deze tijd van economische crisis. Ze zijn goedkoop in aanschaf en in gebruik. Zo brengt een duurzamer product de klant keiharde economische voordelen.”
Meer ambitie
Hoe ver is Nederland met duurzaam ondernemerschap? Verbakel onderscheidt vier ambitieniveaus:
- conformeren aan wet- en regelgeving
- kosten besparen door milieumaatregelen te nemen
- omzetgroei halen uit duurzame innovaties
- integratie van duurzaamheid in de bedrijfsvoering en de keten.
“De ondernemer die weinig tot niets met duurzaamheid heeft maar die zich conformeert aan wet- en regelgeving, associeert duurzaamheid vaak met ingewikkelde regels en dure investeringen die niets opleveren. Zo hebben bedrijven die oppervlaktebehandeling doen op metaal te maken met veel milieuregels, die soms ook nog eens tegenstrijdig zijn. Dat is frustrerend. Maar ondernemers in deze sector zien wél hun bijdrage aan een duurzame samenleving in het eindproduct. Het zijn weliswaar vaak vervuilende processen om te komen tot een goede oppervlakte, maar ze verlengen de levensduur van het eindproduct en maken het meestal ook nog onderhoudsarm. En dat bespaart afval en autokilometers die reparateurs niet hoeven te maken.”
In het verlengde hiervan ligt het tweede ambitieniveau, waar de ondernemer een kans ziet om kosten te besparen door zuinig om te gaan met materiaal en energieverbruik. Denk aan een kantoor dat tijdschakelaars op de verwarming en airco zet, dubbelzijdig print, hybride auto’s inzet en facturen per email stuurt. Allemaal positief voor het bedrijfsresultaat én voor het milieu.
Op het derde niveau kan duurzaamheid een verkoopargument zijn en daarmee bijdragen aan de concurrentiepositie van het bedrijf. “Maar, waarschuwt Verbakel, een ‘groen imago’ is slechts voor een beperkte klantengroep een koopargument. Verreweg de grootste kansen voor het versterken van je concurrentiepositie liggen op het écht duurzaam verbeteren van je product met zaken die de klant ook kassa opleveren: langere levensduur bijvoorbeeld, een lager (transport)gewicht, lager energieverbruik of service op afstand.”
De echt duurzame ondernemer houdt structureel rekening met de invloed van zijn activiteiten op het milieu. Hij integreert duurzaamheid in zijn strategie, zijn bedrijf en zelfs in de toeleverketen. Duurzaam inkopen is daar een goed praktijkvoorbeeld van. “Op dit ambitieniveau is duurzaamheid zo verweven met de bedrijfsvoering, dat het zelfs de bedrijfscultuur raakt,” weet Veldman. “Ik kwam bij een bedrijf dat in zijn bedrijfswagenpark enkel hybride auto’s had. Een medewerker zat in de kantine op te scheppen over zijn nieuwe privé auto. Niet over de PK’s... maar hij vond het geweldig dat zijn auto een nog lagere CO2 uitstoot had dan de bedrijfswagens!”
Focus op de grootste klappers
“De ambitie is, dat iedere ondernemer uiteindelijk op niveau vier komt.” Maar voorlopig is Veldman tevreden als ondernemers in de komende jaren één niveau opschuiven in duurzaam ondernemerschap. Welke duurzame innovatie levert dan de grootste verschuiving op? “Dat hangt helemaal af van het bedrijf, maar focus op de grootste klappers.”
- Een bedrijf dat zelf producten specificeert, produceert en vermarkt, bereikt vaak het meeste effect door aandacht te schenken aan de producten. Zeker als er een stekker aan zit, zoals bij verlichting. Al die producten samen belasten het milieu namelijk meer dan de bedrijfsvoering zelf.
- Een bedrijf met een machinepark dat produceert volgens specificatie van derden, heeft vaak weinig invloed op het eindproduct. Zijn invloed ligt bij de gebruikte processen en technologie. Voor zo’n bedrijf is het zaak om de focus te leggen op machines, het verminderen van verspillingen van materiaal en energiegebruik of het ontwikkelen van slimmere processen.
- Een handelsonderneming, die alleen producten vermarkt die door een derde zijn gespecificeerd, heeft geen invloed op het product of op de productieprocessen. Het bedrijf heeft wel invloed op transport en logistiek en mogelijk op onderhoud en service.
- Een dienstverlener tenslotte bereikt vaak het meeste door ‘good housekeeping’: isolatie, verlichting, verwarming en afval scheiden.
Kansen in onverwachte hoek
De rol van Syntens is, om samen met ondernemers vast te stellen waar hun grootste kansen liggen, en om hen in contact te brengen met partijen die hen bij die innovatie kunnen ondersteunen.
Veldman: “Kansen komen soms uit een onverwachte hoek. Een fabrikant van koffieautomaten wilde met een dubbelwandige waterboiler in de automaat milieuwinst boeken. Uit een analyse bleek echter dat de autokilometers van de servicemonteurs, die wekelijks bij de eindklanten langs gingen, het milieu veel meer belastten dan de boiler. Door het aantal servicebeurten terug te dringen, levert het bedrijf een veel betere milieuprestatie.”
Neem contact op met een Syntens innovatieadviseur of lees verder over duurzaam innoveren.